Bescherming
Desinfectie bij infectieziekten (rivm.nl)
Onder desinfectie wordt verstaan de inactivering of reductie van de schadelijke micro-organismen op levenloze oppervlakken alsmede op de huid en slijmvliezen tot een aanvaardbaar niveau. Desinfectie van oppervlakken en instrumenten kan zowel chemisch als thermisch worden gerealiseerd. Thermische desinfectie verdient waar dat mogelijk is de voorkeur boven chemische desinfectie. Desinfectie is nodig voor instrumenten die in aanraking komen met de intacte huid of slijmvliezen. Desinfectie is ook nodig voor oppervlakken en instrumenten die bevuild zijn met schadelijke micro-organismen of met bloed of lichaamsvloeistoffen met zichtbare bloedsporen.
2.1. Chemische desinfectie oppervlakken
Bij chemische desinfectie moet er verschil gemaakt worden tussen oppervlakken en voorwerpen die besmet zijn met schadelijke micro-organismen en oppervlakken en voorwerpen die met bloed of lichaamsvloeistoffen met zichtbare bloedsporen besmet zijn. Bij de laatst genoemde moeten hogere doseringen van de desinfectans gebruikt worden en zijn tevens meer persoonlijke beschermingsmaatregelen nodig. Verder wordt er verschil gemaakt tussen kleine en grote oppervlakken. Voor kleine oppervlakken is het gebruik van alcohol 70% toegestaan (gemakkelijk in gebruik en makkelijk verkrijgbaar), maar voor grote oppervlakken mag dit niet gebruikt worden in verband met de brandbaarheid en de kans op bedwelming. Voor grote oppervlakken wordt in deze standaardmethoden een chloorverbinding geadviseerd. Dit komt neer op het volgende advies:
Kleine oppervlakken (maximaal een oppervlakte van een ½ m²) met alcohol 70%
Grote oppervlakken met chloorverbindingen (Na-hypochloriet, Na-dichloorisocyanuraat of tosylchlooramide, hier verder te noemen 'chloor')
Nota bene: Het gebruik van huishoudchloor (bleekmiddel) als desinfectiemiddel is bij de wet verboden.
2.1.1. Oppervlakken die besmet zijn met schadelijke micro-organismen (geen bloed)
Werkwijze
Voordat iets gedesinfecteerd kan worden moet er eerst gereinigd worden. Begin met schoon schoonmaakmateriaal en draag plastic handschoenen om jezelf te beschermen.
1. Kleine oppervlakken (< ½ m²)
Trek plastic handschoenen aan
Neem bevuiling op met keukenrolpapier
Gooi vervuild papier en handschoenen direct weg
Trek nieuwe handschoenen aan
Reinig het oppervlak met een allesreiniger
Spoel het oppervlak na met schoon water en droog het met een schone doek of papier
Dep op de plek waar de bevuiling zat met alcohol 70% en laat de alcohol aan de lucht drogen.
2 . Grote oppervlakken
Trek plastic handschoenen aan
Neem bevuiling op met grote hoeveelheden keukenrolpapier en gooi dit weg in een plastic vuilniszak. Gooi ook de handschoenen direct weg
Trek nieuwe plastic handschoenen aan
Reinig het oppervlak met een allesreiniger
Spoel het oppervlak na met schoon water en droog het met een schone doek of papier
Dosering 250 ppm chloor
Los één chloortablet op in zes liter handwarm water. Hierbij wordt uitgegaan van tabletten met 1,5 gram actief chloor per tablet. Er zijn ook tabletten in de handel met 1,0 gram actief chloor per tablet, in dat geval moet er één tablet worden opgelost in vier liter water
Sop het oppervlak hiermee in en laat het minimaal vijf minuten inwerken
Spoel het oppervlak daarna schoon met schoon water
Gooi na het desinfecteren de schoonmaakmaterialen weg of was ze op 60°C .
2.1.2. Oppervlakken die met bloed of lichaamsvloeistoffen met zichtbare bloedsporen bevuild zijn of met andere zeer hardnekkige micro-organismen (bijvoorbeeld sporen van anthrax)
Werkwijze
Voordat iets gedesinfecteerd kan worden moet er eerst gereinigd worden. Begin met schoon schoonmaakmateriaal en draag plastic handschoenen om jezelf te beschermen.
1. Kleine oppervlakken (< ½ m²)
Trek plastic handschoenen aan
Neem bevuiling op met keukenrolpapier
Gooi vervuild papier en handschoenen direct weg
Trek nieuwe handschoenen aan
Reinig het oppervlak met een allesreiniger
Spoel het oppervlak na met schoon water en droog het met een schone doek of papier
Dep op de plek waar de bevuiling zat met alcohol 70% en laat de alcohol aan de lucht drogen.
2. Grote oppervlakken
Draag een veiligheidsbril
Ventileer de ruimte waarin gewerkt wordt (zet een raam open)
Trek plastic handschoenen aan
Neem bevuiling op met grote hoeveelheden keukenrolpapier en gooi dit weg in een plastic vuilniszak. Gooi ook de handschoenen direct weg
Trek nieuwe plastic handschoenen aan
Reinig het oppervlak met een allesreiniger
Spoel het oppervlak na met schoon water en droog het met een schone doek of papier
Dosering 1000 ppm chloor
Los één chloortablet op in anderhalve liter handwarm water. Hierbij wordt uitgegaan van tabletten met 1,5 gram actief chloor per tablet. Er zijn ook tabletten in de handel met 1,0 gram actief chloor per tablet, in dat geval moet er één tablet worden opgelost in één liter water
Sop het oppervlak hiermee in en laat het minimaal vijf minuten inwerken
Spoel het oppervlak daarna schoon met schoon water
Gooi na het desinfecteren de schoonmaakmaterialen weg of was ze op 60°C .
2.2. Chemische desinfectie instrumenten en voorwerpen
2.2.1. Instrumenten en voorwerpen die besmet zijn met schadelijke micro-organismen (geen bloed) en ondergedompeld kunnen worden
Werkwijze
Trek plastic handschoenen aan
Reinig het instrument met een allesreiniger
Spoel het instrument na met schoon water en droog het met een schone doek of papier
Dosering alcohol 70% of 250 ppm chloor. Los één chloortablet op in zes liter handwarm water. Hierbij wordt uitgegaan van tabletten met 1,5 gram actief chloor per tablet. Er zijn ook tabletten in de handel met 1,0 gram actief chloor per tablet, in dat geval moeten er één tablet opgelost worden in vier liter water.
Zorg dat de materialen die gedesinfecteerd moeten worden goed gereinigd, afgespoeld en gedroogd zijn
Dompel de gereinigde materialen onder in het water met chlooroplossing
Laat de materialen minimaal vijf minuten ondergedompeld liggen
Neem de materialen met schone handschoenen uit de bak
Spoel ze na met schoon water.
Leg ze te drogen op een schone doek
Berg ze bij voorkeur op in een schone lade of kast.
Gooi de chlooroplossing na gebruik weg
2.2.2. Instrumenten en voorwerpen die met bloed of lichaamsvloeistoffen met zichtbare bloedsporen bevuild zijn of met andere zeer hardnekkige micro-organismen (bijvoorbeeld sporen van anthrax) en ondergedompeld kunnen worden
Werkwijze
standaardemethode 2.2.1.maar neem de volgende extra maatregelen en verhoog de dosering:
- Draag een veiligheidsbril
Ventileer de ruimte waarin gewerkt wordt (zet een raam open)
Dosering 1000 ppm chloor. Los één chloortablet op in anderhalve liter handwarm water. Hierbij wordt uitgegaan van tabletten met 1,5 gram actief chloor per tablet. Er zijn ook tabletten in de handel met 1,0 gram actief chloor per tablet, in dat geval moet er één tablet worden opgelost in één liter water.
2.3. Thermische desinfectie instrumenten en textiel
De meest effectieve vorm van desinfectie is blootstelling aan heet water van 60 - 100°C of aan stoom. Thermische desinfectie is bedoeld voor instrumenten en materialen die niet voor invasieve ingrepen worden gebruikt. Instrumenten die wel voor invasieve ingrepen worden gebruikt moeten steriel zijn.
2.3.1. Thermische desinfectie instrumenten
Werkwijze :
- Reinig en spoel de instrumenten voorafgaand aan de desinfectie.
- Gebruik een schone (uitkook)pan en zo nodig een keukenthermometer.
- Breng water aan de kook en laat de instrumenten minimaal 1 minuut op 100°C doorkoken.
- Neem de instrumenten met een korentang uit de pan.
- Leg ze te drogen op een schone doek.
- Berg ze bij voorkeur op in een schone lade of kast.
2.3.2. Thermische desinfectie textiel
Werkwijze :
- Verzamel het textiel in een wasmand.
- Was met gebruik van een totaalwasmiddel (dus geen fijnwasmiddel of wasmiddelen die bestemd zijn voor speciale kleuren etc.) bij een temperatuur van 60?C.
- Was op een standaardwasprogramma met centrifugeren.
- Gebruik geen verkorte wasprogramma's.
- Het gebruik van een wasdroger wordt aangeraden.
- Bewaar schoon en vuil textiel niet in dezelfde ruimte. Bewaar het schoon textiel in een schone en stofvrije ruimte tot gebruik.
2.4. Desinfectie van de huid, wondjes en handen
2.4.1. Huiddesinfectie
Huiddesinfectie is nodig voorafgaand aan een invasieve ingreep. Dit betreft ingrepen waarbij de huid- en of slijmvliesbarrière wordt doorbroken, maar die niet op een operatiekamer plaatsvinden. Huiddesinfectie is niet nodig bij het geven van injecties.
Aanbevolen desinfectantia voor de huid:
- 1% jodium in alcohol 70% of
- chloorhexidine 0,5% in alcohol 70% of
- alcohol 70%
Aanbevolen desinfectantia voor het slijmvlies:
- povidon jodium 10% of
- chloorhexidine 0,5% in water
Inwerktijd: 10 tot 60 seconden
- wacht totdat de desinfectans op de huid gedroogd is
2.4.2. Wonddesinfectie
Wonddesinfectie is nodig wanneer er sprake is van een beet-, snij-, of schaafwond.
Aanbevolen desinfectantia
Betadine
alcohol 70%
Op Betadine staat een houdbaarheidsdatum vermeld. Let daarop!
2.4.3. Handreiniging,-desinfectie
Handreiniging of -desinfectie vindt plaats ter voorkoming van overdracht van transiënte flora. Handreiniging of -desinfectie wordt beschouwd als de belangrijkste maatregel om het risico van overdracht van micro-organismen van de ene persoon naar de andere of van het ene lichaamsdeel naar het andere te verminderen.
Handreiniging is het verwijderen van vuil en transiënte flora op de handen. De handen worden gewassen met water en vloeibare zeep en vervolgens goed gedroogd aan een papieren handdoek.
Handdesinfectie is het verminderen van de transiënte en de residente flora die op de handen aanwezig is. De handen worden ingewreven met handalcohol. De handen aan de lucht laten drogen.
In principe kunnen handreiniging en handdesinfectie als gelijkwaardige methoden beschouwd worden. De keuze voor reiniging of desinfectie zal dan ook bepaald worden door de praktische uitvoerbaarheid en de mate en soort bevuiling van de handen.
Indicaties voor handreiniging/-desinfectie:
- Handreiniging of -desinfectie vindt altijd plaats:
- na toiletgang
- na snuiten van de neus
- na hoesten en niezen
- na lichamelijk onderzoek
- na contact met lichaamsvochten, secreta, excreta, slijmvliezen of niet-intacte huid
- na verpleegtechnische handelingen
- voorafgaand aan een invasieve ingreep
- voor wondbehandeling of -verzorging
- Bij patiënten/cliënten met een verminderde weerstand bovendien op de volgende momenten:
- voor vluchtige contacten zoals hand geven, pols tellen etc.
- voor lichamelijk onderzoek
- voor het wassen
Literatuur
WIP-richtlijn 6b, Reiniging en desinfectie van ruimten, meubilair en voorwerpen , 2000.
WIP-richtlijn 3b, Reiniging, desinfectie en sterilisatie , 2002.
WIP-richtlijn 29, Infectiepreventie in de dermato-venereologie , 2002.
--------------------------------------------------------------------------------
Advies desinfectiemiddelen Veetransport Aviaire Influenza
(Wageningen Universiteit en Researchcentrum)
Uitgangspunten: De geadviseerde middelen beperken zich tot middelen die in Nederland zijn toegelaten voor de desinfectie van veetransportmiddelen. Een desinfectant wordt slechts toegelaten voor transportmiddelen als het dossier gegevens bevat m.b.t. virucide werking tegen zowel 'naakte virussen' als virussen met mantel. Als toetsorganismen voor veterinair gebruik worden het MKZ-virus, het KVP-virus en het Aujeszky-virus gebruikt. Sommige fabrikanten hebben tijdens de toelatingsprocedure specifieke gegevens overlegd m.b.t. de werking t.o.v. een virus dat bij pluimvee voorkomt, meestal het ND-virus. Aviaire Influenza behoort tot de orthomyxo virussen, welke een eiwitmantel hebben en daardoor tot de relatief makkelijk afdoodbare virussen behoren. Dit betekent dat alle hieronder vermelde desinfectantia op basis van hun toelating voor gebruik als desinfectiemiddel voor veetransportmiddelen, geschikt zijn voor gebruik tijdens de vogelpestuitbraak.
Toegelaten desinfectiemiddelen
In het kader van mogelijke veterinaire hygiëne maatregelen ter voorkoming en indamming van een uitbraak van vogelpest in Nederland is het gebruik van geschikte desinfectantia van groot belang.
Er zijn in Nederland geen specifieke desinfectiemiddelen toegelaten tegen het vogelpestvirus (Aviare Influenza virus).
In overleg tussen CTB (College voor de Toelating van Bestrijdingsmiddelen) en CIDC-Lelystad is duidelijk geworden dat toegelaten middelen voor het desinfecteren van veetransportmiddelen die voldoende werkzaam zijn tegen het klassieke-varkenspestvirus, het Aujeszki-virus en het mond- en klauwzeervirus, in voldoende mate werkzaam zullen zijn tegen het vogelpestvirus indien ze worden toegepast volgens het Wettelijk Gebruiksvoorschrift en de Gebruiksaanwijzing die bij de toelating van deze middelen door het CTB zijn vastgesteld.
Onderstaand wordt een overzicht gegeven van desinfectiemiddelen die zijn toegelaten voor gebruik in transportmiddelen voor dieren en die werkzaam zijn tegen het klassieke-varkenspestvirus, het Aujeszki-virus en het mond- en klauwzeervirus. Dit zijn de eerste keus desinfectiemiddelen voor gebruik bij hygiënemaatregelen tegen het vogelpestvirus.